INTRODUCTION:
पुरुषांनी लघवी करण्यासाठी बसून हाताळावं की उभं राहून — हा नेहमी चर्चेचा विषय राहिला आहे. अनेकजण यावर आपापली मते देतात, पण वैज्ञानिकदृष्ट्या बघितलं तर एखादी एकच “योग्य” पद्धत अस्तित्वात नाही. तरीही, अनेक तज्ज्ञांच्या मते बसून लघवी करणं तुलनेने अधिक स्वच्छ, सुरक्षित आणि काही पुरुषांसाठी फायदेशीर ठरू शकतं.
आरोग्य, स्वच्छता आणि विज्ञान काय सांगतं?
- बसून लघवी करणं का योग्य ठरू शकतं?
ब्रिटनच्या Urology Foundation च्या अध्यक्षा डॉ. मेरी गार्थवेट यांच्या मते: “लघवी करण्याची एकच योग्य पद्धत नसते; ते व्यक्तीवर अवलंबून असतं. मात्र, जर टॉयलेट स्वच्छ असेल तर बसून लघवी करणं स्वच्छतेच्या दृष्टीने चांगलं मानलं जातं.”
त्या पुढे सांगतात की —
- ज्यांना उभं राहण्यात अडचण असते
- चालण्यात त्रास होतो
- रात्री अचानक टॉयलेटला जावं लागतं
- किंवा ज्यांना तोल सांभाळण्यात अडथळे असतात.
अशांसाठी बसून लघवी करणं अधिक सुरक्षित ठरतं.
प्रोस्टेट वाढलेल्या पुरुषांना बसून लघवी करण्याचा फायदा:
2014 मध्ये नेदरलँडमधील Leiden University च्या अभ्यासात आढळलं की:
- प्रोस्टेट वाढलेल्या पुरुषांना बसून लघवी केल्यावर मूत्राशय अधिक लवकर आणि पूर्णपणे रिकामं होतं.
- निरोगी पुरुषांमध्ये मात्र विशेष फरक दिसून आला नाही.
उभं राहून लघवी करणं – सोयीचं पण अस्वच्छ?
बहुतेक पुरुष उभं राहून लघवी करतात कारण ते सोपं आणि जलद असतं.
मात्र, एक समस्या कायम दिसते — थेंब उडणं.
2013 च्या एका प्रयोगात इंजिनिअर्सनी दाखवलं की:
- उभं राहून लघवी करताना अतिशय सूक्ष्म थेंब दूरपर्यंत उडतात
- अगदी जवळ ठेवलेला टूथब्रश देखील दूषित होऊ शकतो
म्हणून सार्वजनिक स्वच्छतागृह आणि घरातील स्वच्छता दोन्हीच्या दृष्टीने हे त्रासदायक ठरू शकतं.
काही संस्कृतींमध्ये बसून लघवी करणं परंपरेचा भाग:
उदाहरणार्थ:
- इस्लाममध्ये बसून लघवी करणं सुन्नत मानलं जातं
- काही देशांमध्ये पुरुषांना बसून लघवी करण्यास प्रोत्साहन दिलं जातं
- जर्मनी, जपानसारख्या देशांमध्ये हा प्रकार सामान्य आणि स्वीकारलेला
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7602787/
2023 च्या जागतिक सर्व्हेनुसार पुरुषांची सवय कशी?
YouGov 2023 सर्व्हे:
जर्मनी
- 40% पुरुष नेहमी बसून लघवी करतात.
- फक्त 10% नेहमी उभं राहून करतात.
- (मजेशीर म्हणजे तिथे बसून लघवी करणाऱ्यांना ‘Zitspinkler’ असा छानसा उपनाव दिलं जातं.)
ब्रिटन
- 9% पुरुष नेहमी बसून.
- 33% नेहमी उभं राहून.
तुमच्यासाठी कोणती पद्धत योग्य?
डॉ. गार्थवेट सांगतात: “दोन्ही पद्धती ठीक आहेत, जोपर्यंत डॉक्टरांनी काही वेगळं सांगितलेलं नाही.”
म्हणजे —
- तुम्ही उभं राहून सोयीने करू शकत असाल, तेही योग्य
- बसून केल्यावर मूत्राशय अधिक रिकामं होत असेल, तर ती पद्धत चांगली
- घरातील स्वच्छता महत्त्वाची असेल, तर बसून करणं उत्तम.
घरातला दबाव आणि स्वच्छता:
अनेक वेळा पत्नी किंवा गर्लफ्रेंड स्वच्छतेसाठी बसून करण्याचा सल्ला देतात.
काही देशांमध्ये तर टॉयलेटवर लिहिलेलं असतं:
“कृपया बसून लघवी करा.”
स्वच्छतेच्या दृष्टीने हे खरोखर फायदेशीर आहे.
निष्कर्ष:
- दोन्ही पद्धती योग्य — पण
- स्वच्छता + सुरक्षितता विचारात घेतली तर बसून लघवी करणं अधिक चांगलं.
- आरोग्याच्या दृष्टीने प्रोस्टेट वाढलेल्या पुरुषांसाठी बसून करणं फायदेशीर.
- उभं राहून करणं सोयीचं, पण अस्वच्छतेची शक्यता जास्त.
शेवटी, हे तुमच्या सवयी, आरोग्य आणि सोयीवर अवलंबून आहे.
Disclaimer:
या ब्लॉगमध्ये दिलेली माहिती केवळ सामान्य आरोग्यजागरूकता वाढवण्यासाठी आहे. येथे उल्लेख केलेली माहिती कोणत्याही प्रकारची वैद्यकीय सल्ला, निदान किंवा उपचार म्हणून घेतली जाऊ नये. तुम्हाला आरोग्याशी संबंधित कोणतीही समस्या असल्यास कृपया तज्ज्ञ डॉक्टरांचा सल्ला घ्या. ब्लॉगमधील माहिती शास्त्रीय अभ्यास, तज्ज्ञांचे मत आणि उपलब्ध स्रोतांवर आधारित असून कालांतराने बदलू शकते. या लेखातील माहिती वापरण्याची जबाबदारी पूर्णतः वाचकाची राहील.
Hot or cold water in winter:थंडीत अंघोळ गरम पाण्याने करावी की थंड पाण्याने?
थंडीत कमी पाणी पिल्याचे धोके: किडनी, मेंदू आणि संपूर्ण आरोग्यावर गंभीर परिणाम
Side effects of drinking tea : चहा हृदयाच्या ठोक्यांना करू शकतो कमी.