How to reduce screen time?
INTRODUCTION:
आजच्या डिजिटल जगात मोबाईल, टीव्ही, लॅपटॉप आणि टॅबलेट यांच्याशी नातं तोडणं जरा कठीणच वाटतं. पण अवाजवी स्क्रीन टाईममुळे झोपेची गुणवत्ता कमी होते, एकाग्रता ढासळते आणि मानसिक थकवा वाढतो.म्हणूनच, स्क्रीन टाईम कमी करण्यासाठी खालील सोपे आणि प्रभावी उपाय जरूर वापरून बघा.
- १. स्वतःची सवय ओळखा आणि लक्ष्य ठरवा:
सध्याचा Screen time तपासा फोनमधील Digital Wellbeing किंवा Screen Time फिचर्स वापरून दिवसात किती वेळ स्क्रीनसमोर जातो हे समजून घ्या.
लहान पण वास्तववादी लक्ष्य ठेवा, एकदम मोठा बदल करण्यापेक्षा दररोज १५–३० मिनिटांनी Screen time कमी करण्याचा छोटा, साध्य होणारा प्लॅन बनवा.
नियमित ट्रॅकिंग करा,Screen time तपासण्यासाठी अॅप्स, नोट्स किंवा डायरीचा वापर करा. यामुळे तुमची प्रगती लक्षात राहते.
- २. अॅप्स आणि नोटिफिकेशन्सवर नियंत्रण ठेवा:
अनावश्यक नोटिफिकेशन्स बंद करा.गेम्स, शॉपिंग किंवा क्वचित वापरल्या जाणाऱ्या अॅप्सच्या नोटिफिकेशन्स बंद केल्यास फोन उचलण्याचे प्रमाण कमी होते.
सोशल मीडिया डिटॉक्स करा,Instagram, Facebook, YouTube यांसारख्या अॅप्सवर App Limit लावा. यामुळे वापर आपोआप नियंत्रित होतो.
फोन दूर ठेवा,झोपताना फोन दुसऱ्या खोलीत ठेवा. अलार्मसाठी पारंपरिक घड्याळ वापरणे हीही एक उत्तम सवय आहे.
३. ‘नो फोन झोन’ तयार करा:
जेवणाच्या वेळी फोन नाही,कुटुंबासोबत वेळ घालवताना किंवा जेवताना फोनपासून दूर राहण्याचा नियम करा.
बेडरूमला नो-स्क्रीन झोन करा.झोपण्याच्या किमान १ तास आधी सर्व स्क्रीन बंद करा. ब्ल्यू लाईटमुळे झोपेची गुणवत्ता कमी होते.
दररोज एक स्क्रीन-फ्री तास ठरवा,उदा. संध्याकाळी ६–७ हा “नो स्क्रीन टाइम”, ज्यामध्ये वाचन, चालणे, व्यायाम किंवा कुटुंबासोबत वेळ घालवा.
४. कामाच्या वेळेचा Screen time योग्य पद्धतीने सांभाळा:
पोमोडोरो टेक्निक वापरा,२५ मिनिटे लक्षपूर्वक काम + ५ मिनिटे विश्रांती.
या विश्रांतीत फोन पाहण्याऐवजी काही पावले चालून या.
मल्टिटास्किंग टाळा,काम करताना कामाच्या स्क्रीनवरच लक्ष ठेवा. अनावश्यक टॅब्स आणि अॅप्स बंद ठेवल्याने मन कमी विचलित होते.
निष्कर्ष: हे छोटे-छोटे बदल दररोजच्या जीवनात हळूहळू लागू केल्यास तुमचा Screen time नक्कीच कमी होईल. त्याबरोबरच झोप सुधारेल, एकाग्रता वाढेल आणि मन हलकं वाटेल. डिजिटल जीवनावर नियंत्रण ठेवून तुम्ही तुमचा वेळ खरोखर महत्त्वाच्या गोष्टींसाठी वापरू शकता.
https://www.scripps.org/news_items/6310-8-tips-to-reduce-screen-time-for-adults
Lack of sleep:6 तासांपेक्षा कमी झोप, हे होतील शरीराचे हाल.
Disclaimer: या लेखातील माहिती केवळ सर्वसाधारण जागरूकतेसाठी आहे. दिलेले उपाय जीवनशैली सुधारण्यासाठी मदत करू शकतात. कोणताही गंभीर आरोग्य किंवा मानसिक समस्या असल्यास तज्ज्ञांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे. लेखातील कोणतीही माहिती वैद्यकीय सल्ल्याची जागा घेऊ शकत नाही.
